Fondsen steunen het Aletta-project Dolle Mina

Het Prins Bernhard Cultuurfonds, de Mondriaan Stichting en het VSBfonds steunen het oral history project over Dolle Mina van Aletta. Hartelijk dank! Meer informatie over het project kunt u vinden op deze blog en op de Aletta website.

Materclass Oral History

Interview je moeder, oma, vriendin, buurvrouw over haar ervaringen in de Tweede Wereldoorlog

Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis, organiseert op donderdagavond 22 oktober een Masterclass ‘Oral History’. Deelnemers krijgen de ins en outs te horen van het op camera vastleggen van persoonlijke geschiedenissen. De Masterclass wordt verzorgd door prof. dr. Saskia Wieringa, directeur Aletta, en drs. Grietje Keller, projectleider Oral History bij Aletta. De Masterclass wordt georganiseerd in het kader van de Week van de Geschiedenis, het grootste historische evenement van Nederland waaraan honderden instellingen deelnemen met speciale activiteiten. Thema van dit jaar is ‘Oorlog en Vrede’. Tijdens de Masterclass Oral History wordt dan ook vooral gefocust op het vastleggen van ervaringen van vrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Mensen die belangrijke gebeurtenissen van dichtbij hebben meegemaakt, kunnen uit de eerste hand vertellen over ‘hoe het echt was’. Deze mondelinge geschiedenissen, ‘oral history’, geven een context aan dagboeken, brieven, foto’s en andere historische documenten. Zo ontstaat een completer beeld van de geschiedenis. Het interviewen van mensen over ervaringen waar men niet altijd gemakkelijk over spreekt, vereist een speciale deskundigheid. Tijdens de Masterclass wordt niet alleen ingegaan op de theorie, ook krijgen de deelnemers praktische handvaten hoe zelf aan de slag te gaan.Centraal tijdens de Masterclass staat de'levensverhaalaanpak', waarbij niet alleen naar een bepaalde periode uit het leven van de geïnterviewde wordt gevraagd, maar naar diens hele leven. Uiteraard geeft een interview over gebeurtenissen in het verleden met name een beeld van hoe de verteller haar/zijn ervaringen in het heden interpreteert. Het beeld van het verleden verschuift voortdurend.

Na afloop van de Masterclass hebben de deelnemers voldoende in handen om zelf een goed videoportret te maken als men dat wenst. Uiteraard ontvangt Aletta graag de resultaten van interviews die gemaakt gaan worden, maar alleen als deelnemers en geïnterviewden dat zelf willen.

Aletta maakte in 2008 een start met de oral history collectie door het op video vastleggen van sleutelfiguren uit de Tweede Feministische Golf. Eerder werd met oral history gefocust op de geschiedenis van de vrouwenhulpverlening- en gezondheidszorg. In 2008 is een begin gemaakt met een serie videoportretten rond het erfgoed van de Tweede Wereldoorlog. Zo legde Aletta de ervaringen van nationaalsocialistische vrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog vast in het kader van ‘Erfgoed van de Oorlog’, een project van het ministerie van VWS. Gekoppeld hieraan is een tweede project ontwikkeld waarin dochters van ‘foute’ ouders gevraagd wordt hun geschiedenis op video vast te leggen.

De Masterclass is toegankelijk voor iedereen vanaf 18 jaar. Het aantal plaatsen voor de Masterclass is echter beperkt. Meldt u daarom snel aan.

Programma
Tijd Donderdagavond 22 oktober 19.30-22.00 uur
Plaats Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis, Obiplein 4, 1094 RB Amsterdam
Kosten 10,00 Euro
Aanmelding secr@aletta.nu, vermeld bij aanmelding s.v.p. leeftijd, beroep en/of studie
Meer informatie www.weekvandegeschiedenis.nl of mail pr@aletta.nu

GEZOCHT: Stagiair (v/m) voor research Dolle Mina, oral history project bij Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis

Aletta, Instituut voor Vrowuengeschiedenis (voorheen Internationaal Informatiecentrum en Archief voor de Vrouwenbeweging, IIAV www.iiav.nl) is het expertisecentrum voor de informatieverzorging over de positie van vrouwen en vrouwenstudies. Aletta verzamelt, bewaart en documenteert het cultureel erfgoed van vrouwen in het verleden en heden. Daarnaast bevordert zij de deskundigheid ten aanzien van de informatieverzorging over de positie van vrouwen.

Oral history Dolle Mina op video
Sinds 2006 legt Aletta levensverhalen vast van vrouwen die zich ingezet hebben voor de vrouwenbeweging. Zo vult Aletta het papieren archief aan met een audiovisueel archief: een collectie video-interviews met activisten uit de Tweede
Feministische Golf. De eerste resultaten daarvan zijn te zien op www.iiav.nl/videohistory. In 2009 besteedt Aletta speciale aandacht aan Dolle Mina en zal Aletta een aantal Dolle Mina's interviewen. Daarnaast zal er een documentaire over Dolle Mina gemaakt worden.

Taken
Als stagiair ga je research doen dat ter ondersteuning van de oral history interviews en de documentaire film. Op basis van primaire en secundaire bronnen maak je een overzicht van de acties van Dolle Mina, op welke lokaties deze plaatsgevonden hebben, wat waren de actiepunten, welke vrouwen waren er bij betrokken, welk archief- en fotomateriaal is nog aanwezig. Interview kandidaten opsporen. Je verzamelt geschreven biografische informatie over de vrouwen die geïnterviewd zullen gaan worden. Administratie van de interviews. Correctie en metadatering van interviewtranscripten. Archiveren van de oral history interviews.

Persoonlijk profiel en kennisniveau
Je bent een student Vrouwenstudies, Politicologie, Communicatiewetenschappen, Archiefwetenschap of Geschiedenis of een vergelijkbare studie. Je bent leergierig en enthousiast en hebt interesse in de vrouwenbeweging. Het is een pré als je over je bevindingen kunt bloggen en/of twitteren. Je bent 3 dagen per week of meer beschikbaar gedurende 6 maanden vanaf half augustus .
Je hebt interesse in één of meer van de onderstaande gebieden:
- Vrouwenstudies / feminisme / vrouwenbeweging
- Geschiedenis / oral history
- Archiefonderzoek

Het aanbod
Je bent betrokken bij een bijzonder project, dat zich beweegt op het grensgebied tussen wetenschap (geschiedenis, sociologie, visuele antropologie), erfgoedbehoud en kunst (documentaire film) en waarbij je veel kunt leren over de tweede feministische golf en oral history.

Als je meer informatie wilt over de stage kun je een email sturen naar g.keller@aletta.nu (Grietje Keller, beeldarchivaris). Wanneer je geïnteresseerd bent in de stageplek, stuur dan een email met motivatie en cv naar g.keller@aletta.nu

Meer informatie over het project:
http://videohistoryiiav.blogspot.com
http://www.iiav.nl/videohistory
http://www.aletta.nu

Het IIAV heet nu Aletta

Het Internationaal Informatiecentrum en Archief voor de Vrouwenbeweging (IIAV) heeft een nieuwe naam. Vanaf 11 augustus jongstleden heten wij: ‘Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis’. Noteert u www.aletta.nu in uw bookmarks om ook onze geheel vernieuwde website gemakkelijk te vinden.

De naamsverandering is ingezet om als instituut een grotere naamsbekendheid te verkrijgen en een breder publiek te bereiken. Vandaar de keuze voor een naam die een grotere communicatieve kracht heeft en daarbij de vrouwengeschiedenis niet vergeet. ‘Aletta’ refereert immers aan feministisch rolmodel Aletta Jacobs die aan het eind van de negentiende eeuw als eerste Nederlandse studente en vrouwelijke arts belangrijke doorbraken voor vrouwen bewerkstelligde.

Ook de website www.aletta.nu is geheel vernieuwd en heeft als belangrijkste verbetering dat met één zoekfunctie alle databases en andere informatiebronnen op de website van Aletta ‘Googliaans’ kunnen worden doorzocht. Bovendien zijn de collecties van Aletta nu ook wereldwijd te vinden: de collectie zijn opgenomen in PiCarta en WorldCat, de grootste bibliografische databank ter wereld. Hiermee kunnen niet alleen de Nederlandse onderzoekers en studenten deze bronnen vinden, maar iedereen ter wereld. We hebben de nieuwe website met de grootste zorgvuldigheid gemaakt, maar spelfouten en het ontbreken van copyrights kunnen nog voorkomen. De website is nog in ontwikkeling. Al uw opmerkingen, suggesties, complimenten of verzoeken kunt u mailen naar webmaster@aletta.nu.

Ter gelegenheid van de 80ste sterfdag van Aletta Jacobs en de lancering van Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis, bood Aletta minister Plasterk een aantal ‘doorbraakregels’ aan, opgesteld door prominente Nederlanders zoals Job Cohen, Agnes Jongerius en Mariëtte Hamer. Een complete lijst van doorbraakregels en het fotoverslag van de dag is te vinden op www.aletta.nu.

Handleiding Oral History van Erfgoed van de Oorlog

Het ministerie van VWS heeft op de website van het project Erfgoed van de Oorlog een handleiding geplaatst over oral history: Handleiding Getuigen Verhalen (.pdf). Het is een handreiking voor mensen die een interviewproject willen starten binnen het project Getuigen Verhalen, onderdeel van het project Erfgoed van de Oorlog.

Deze handleiding is echter ook informatief voor andere oral history projecten.

Marlies Bosch genomineerd voor Our Bodies Ourselves Award.

Fotograaf en activist Marlies Bosch is genomineerd voor de Our Bodies Ourselves Women's Health Hero Award. Haar werk in verband met Our Bodies, Ourselves is te zien op www.iiav.nl/videohistory. Op deze blog schreven we al eerder over Marlies Bosch.

U kunt op haar stemmen door voor 8 mei de sterretjes aan te klikken op de Our Bodies Ourselves contest website.

Dolle Mina lééft!

Evelien Tonkens pleit in haar column in De Volkskrant (29-4-2009) voor openbaren toiletten voor vrouwen, twee meisjes gaan als Dolle Mina’s mee in het defilé op Koninginnedag. De acties van Dolle Mina (1969 – 1981) leven voort in de herinnering en zijn nog steeds actueel! Reden voor het IIAV om het erfgoed van Dolle Mina onder de aandacht te brengen en u kunt daaraan bijdragen!

Het lef om luidruchtig te veranderen

Met stomheid geslagen zag ik, als jonge studente net uit de provincie in de grote stad, de acties van Dolle Mina aan: wat een lef , deze vrouwen eisten niet alleen veranderingen, een betere positie voor vrouwen, ze deden dat zelfs met veel bombarie, ze maakten er een happening van, een feest.
Ik benijdde hen hun durf en kracht; ik was verbaasd te merken dat een vrolijke toon de boodschap niet ondermijnt, dat strijdvoeren ook ludiek kan zijn, en hoe eendracht macht maakt. Een voorbeeld om na te volgen.
Veertig jaar later ben ik benieuwd hoe Dolle Mina’s zelf aankeken tegen hun acties, voelden ze zich inderdaad zo dapper en onbevreesd als ik hen zag? En zouden jonge vrouwen van nu zich net zo aangesproken kunnen voelen door het voorbeeld van Dolle Mina? Opkomen voor je rechten hoeft niet altijd met opgeheven vinger, geklaag of verbeten strijd, zet gewoon eens de wereld op z’n kop en doe het onvoorstelbare: doe wat je niet durft …

Waarom Dolle Mina ?

Ineens waren ze daar. Een groep jonge wilde meiden voor niets en niemand bang. In december 1969 richtten zij Dolle Mina op, in het begin van het jaar 1970 overspoelden zij Nederland met een reeks spectaculaire, beeldende, symbolische en gedurfde acties. De rolverdeling tussen mannen en vrouwen zou ter discussie worden gesteld en de vrouw zou worden bevrijd van het juk van haar onderdrukking.
Het mannenbolwerk Nijenrode werd bestormd om te protesteren tegen het feit dat het opleidingsinstituut niet toegankelijk was voor vrouwen. De actie werd gevolgd door de verbranding van een dameskorset bij het standbeeld van Wilhelmina Drucker. Een paar dagen later werden openbare urinoirs dichtgebonden met roze linten uit protest tegen het ontbreken van openbare toiletten voor vrouwen.
Er ging een golf van herkenning door Nederland. Van heinde en ver meldden vrouwen en mannen zich aan. Dolle Mina verwoordde wat velen onder de oppervlakte voelden. De originele en ludieke stijl sprak velen tot de verbeelding en trok de aandacht van de binnen- en buitenlandse pers. De persaandacht zorgde voor een razendsnelle groei van de bekendheid van de beweging. Dolle Mina was een bom die afging, een hefboom die veel in beweging zette.

De beweging was ook een leerschool, een broedplaats waar vrouwen en mannen bewust werden van hun positie. Vrouwen leerden hoe ze zich moesten organiseren, hoe ze aandacht konden vragen voor hun problemen, hoe ze acties moesten voeren en hoe zich het beste konden uiten. Dolle Mina was en is nog steeds een inspiratiebron voor vrouwen en de vrouwenbeweging. De (symbool)waarde voor de vrouwenemancipatie en voor de Tweede Feministische Golf is groot.

In december 2009 is het veertig jaar geleden dat Dolle Mina werd opgericht.
Voor het IIAV de aanleiding om één van de meest bekende en meest invloedrijke actiegroepen uit de jaren zeventig in kaart te brengen en meer inzicht te krijgen in het begin van de Tweede Feministische Golf. Het IIAV wil de levensverhalen van Dolle Mina’s vast leggen op video.

Op basis van de interviews wordt ook een documentaire gemaakt. De persoonlijke geschiedenissen van de Dolle Mina’s vertellen ons een verhaal van Dolle Mina dat op geen enkele ander wijze verteld wordt, het verhaal dat niet in de bestaande bronnen is terug te vinden. De meeste Mina’s zijn tussen 1935- 1950 geboren en verkeren over het algemeen nog in goede gezondheid. Het is nu het moment hen aan het woord te laten.

Het Dolle Mina – project
Achtergrond
Veertig jaar na het artikel Het onbehagen bij de vrouw van Joke Smit is het tijd om de mondelinge geschiedenis van de vrouwenbeweging vast te leggen. Er ontbreekt nog veel kennis over wat er gebeurd, ervaren en geleerd is door feministen van het eerste uur. Het Internationaal Informatiecentrum en Archief voor de Vrouwenbeweging (IIAV) heeft daarom het initiatief genomen om haar papieren archief aan te vullen met een audiovisueel archief: een collectie video-interviews met feministen uit de Tweede Golf.
Vrouwenemancipatie wordt gezien als een belangrijk onderdeel van de Nederlandse identiteit, maar de politieke strijd en welke uitgangspunten daaraan ten grondslag lagen zijn bij het algemene publiek onbekend. Door de persoonlijke geschiedenissen van vrouwen met video op te tekenen wil het IIAV de geschiedenis van één van de invloedrijkste naoorlogse sociale bewegingen voor volgende generaties toegankelijk maken.

De invloed en impact van Dolle Mina zijn groot geweest. De beweging stond aan het begin van de Tweede Feministische Golf, de Dolle Mina’s namen hun ervaringen mee in hun verdere ontwikkeling in de vrouwenbeweging. Daarnaast heeft Dolle Mina bijgedragen aan de mentaliteitsverandering en zij heeft een aantal belangrijke thema’s op de agenda gezet: een betere rolverdeling tussen vrouwen en mannen, gelijke beloning voor vrouwen en mannen, zelfbeschikkingsrecht, ‘het persoonlijke is politiek’. Een aantal concrete successen toegeschreven aan de acties van Dolle Mina zoals: de pil in het ziekenfonds en het wettelijk vastgestelde minimumjeugdloon. Maar wellicht is de grootste waarde van Dolle Mina de symbolische. Dolle Mina was en is een inspiratiebron voor zowel vrouwen als mannen. Een voorbeeld van lef, creativiteit en daadkracht, een voorbeeld van krachtig verzet tegen de dominante rolverdeling tussen man en vrouw.
Dolle Mina is nog steeds bekend bij het grote publiek. In de loop der tijd is Dolle Mina het spreekwoordelijke symbool geworden van het na-oorlogse feminisme, ook in de Geschiedeniscanon van Nederland, in het venster ‘Aletta Jacobs’.

Het project
De activiteiten zullen worden geconcentreerd rond december 2009 en januari 2010. De oprichting van Dolle Mina veertig jaar geleden in december 2009 en de eerste actie in januari 1970 bieden een mooie gelegenheid om aan de collectie interviews brede bekendheid te geven.
Het project Dolle Mina bestaat uit een aantal elementen:
- Interviews met Dolle Mina in het kader van Video history; de tien interviews worden ter beschikking gesteld via de website.
- Een film van ca 50 minuten, een uniek tijdsdocument over de geschiedenis van Dolle Mina, gebaseerd op de interviews en andere bronnen; de DVD van de film dient voor de follow-up.
- Een publieksevenement rond Dolle Mina in januari 2010
- Een symposium ‘Politieke geschiedenis van gender in Nederland’ ter gelegenheid van de instelling van de Wilhelmina Drucker Leerstoel aan de UVA, op vrijdag 11 december 2009
- Een webspecial over Dolle Mina met alle Dolle Mina-publicaties gedigitaliseerd
- Andere PR-activiteiten waaronder een thema-avond op televisie, free publicity in de media, op Hyves, Youtube, en Facebook.

Sponsoring
Realisatie van het project vraagt om een totaalbedrag van 200.000 Euro. Daarvoor vragen wij om uw bijdrage.

Welke mogelijkheden en kansen heeft u als sponsor?
Extern: Een geldelijke bijdrage met naamsvermelding in een uniek tijdsdocument over een onderwerp dat nog steeds de nieuwsgierigheid prikkelt. De documentaire wordt getoond tijdens een publieksevenement in januari 2010. In de communicatiestrategie rondom dit project zal intensief gebruik worden gemaakt van Hyves, Youtube en Facebook. Een uitstekende kans om op te vallen en uw naam en uw ambities op diversiteitsbeleid onder de aandacht van een groot publiek te krijgen. Juist nu de beeldvorming van vrouwen in bedrijfsleven en doorstroming van vrouwen in organisaties steeds sterker in de actualiteit te zien is, kunt u hieraan uw naam op een positieve manier verbinden.
Daarbij kunt u laten zien dat diversiteit een economisch bedrijfsbelang is; diversiteit en insluiting vormen immers het fundament van een gezonde en vernieuwende organisatie. Sponsoring van Dolle Mina biedt u de mogelijkheid om u hierin positief te onderscheiden.
Uw bijdrage aan het project Dolle Mina past bovendien goed in de trend van een grotere belangstelling van een breed publiek voor cultureel erfgoed, juist over onderwerpen die ook nu actueel zijn voor bedrijven. We zijn er daarom ook van overtuigd dat Dolle Mina 40 jaar na dato zeker weer de pers gaat halen.
Intern: Binnen uw organisatie kunt u de documentaire gebruiken als inspiratiebron om de discussie over acties en maatregelen in het kader van diversiteitsbeleid en vrouwelijk leiderschap verder te brengen. U werkt wellicht al lang aan diversiteitsbeleid. Met de documentaire kunt u de discussie weer op gang brengen en versnellen. U kunt denken aan het organiseren van workshops rondom Dolle Mina waarin u de kernwaarden en inspiratie van Dolle Mina in relatie brengt met uw eigen diversiteitsdoelstellingen.
En in hoeverre bestaat binnen uw organisatie het lef om nieuwe dingen aan te pakken en te doorbreken? Met creativiteit en verbeelding? Dolle Mina kan een katalysator zijn om binnen uw organisaties ook deze thema’s breed te bespreken en verder te brengen.

Kortom, mogelijkheden te over, wij inspireren u graag! Neemt u contact op met Evelien Rijsbosch op nummer 020 6651318 als u het project wilt sponsoren of meer informatie nodig heeft.

(foto: Nationaal Archief, Anefo / Mieremet)